Reken op ruwweg veertig minuten sleeën binnen een ochtend van drie uur, en reken erop dat die veertig minuten het stilste deel ervan zijn. De volgorde varieert nauwelijks: een minibus de stad uit, twintig minuten om in een thermopak en laarzen te komen, een uitleg, en dan een kennelerf waar tweehonderd honden schreeuwen om gekozen te worden. De rit zelf is vrijwel geruisloos zodra de rem omhoog gaat. Daarna is er een vuur, een warme drank en tijd met de honden, en dat laatste halfuur is waar de meeste mensen zeggen dat de dag van een rit in een herinnering veranderde.
De sleerit is het korte deel. Op een halvedagtocht is het ergens rond de veertig
minuten binnen een ochtend van drie uur, en als je iets over huskytochten hebt
gelezen ken je dat getal al.
Wat niemand je vertelt is de volgorde van de rest, of dat de rit het rustigste is dat
die hele ochtend gebeurt. De verrassingen zitten in de andere twee uur, en ze zijn
volledig te doen zodra je weet dat ze eraan komen.
Eerst een minibus
Kennels liggen niet in de stad. Je wordt opgehaald bij een hotel of een centraal
verzamelpunt en naar buiten gereden, en de rit duurt tussen de vijftien minuten en
bijna een uur, afhankelijk van wiens honden je hebt geboekt. Dat verschil is vooraf
het weten waard, want het bepaalt hoeveel van je dag de tocht opeet – de
huskygids zet uiteen hoe ver de diverse kennels van
het centrum liggen en wat dat met een boeking van drie uur doet.
Twee praktische dingen over de minibus. Hij is warm, dus trek er niet alles in aan wat
je bezit. En het is het laatste toilet dat je een tijd ziet.
Wiens minibus het is hoeft niet te zijn wiens honden het zijn, en dat is het weten
waard voordat je de chauffeur iets vraagt:
de namen en de kennels zoekt uit welke
bedrijven in Rovaniemi werkelijk dieren houden.
Aankleden is een klus van twintig minuten
Je krijgt een thermopak, winterlaarzen, handschoenen en een muts, en in Rovaniemi is
dat standaard en geen extra – de toeristendienst noemt thermokleding bij de dingen die
op de sleetochten die hij aanbiedt worden
geleverd.1 Het gaat over wat je al aan
hebt, en daarom luidt het advies altijd dat je in laagjes komt en niet in een skijas.
Wat de tijd kost zijn de laarzen. Ze staan in een rek met maten, ze zijn met vilt
gevoerd en enorm, en een gezelschap van acht is een kwartier bezig de juiste te vinden
en te strikken. Draag dunne sokken en neem een dik paar mee; de laarzen zijn op allebei
gemaat.
Neem naast de geleende handschoenen je eigen mee. Dunne onderhandschoenen onder de
wanten betekenen dat je een hand vrij kunt maken voor een camera of een rits zonder
hem in de blote lucht te steken, en dat ene kleine ding is het verschil tussen
comfortabel zijn en de minuten tellen.
Het erf is luid
Dit is het moment waarop mensen het minst voorbereid zijn, en het is het beste moment
van de dag.
Een werkende kennel houdt tussen de veertig en enkele honderden honden. Zodra de
tuigen tevoorschijn komen, weten ze allemaal wat dat betekent. Het lawaai is niet zozeer
blaffen als schreeuwen – een oplopend, hysterisch, blij kabaal van elke hond die niet
is gekozen, terwijl de gekozen honden zo hard in hun tuig hangen dat ze een mens
meesleuren.
Het duurt een minuut of tien, terwijl de spannen aan de treklijn worden geklikt. Kleine
kinderen vinden het soms eng, en het is het waard ze vooraf te vertellen dat de honden
schreeuwen omdat ze wíllen, niet omdat er iets mis is. Onze pagina over
huskysleeën met kleine kinderen behandelt de rest
van wat de dag van een vierjarige vraagt; lees die als je afweegt of je überhaupt
boekt, en deze als je al hebt geboekt en de volgorde wilt weten.
Tripadvisor-scores, 18 aanbieders in Rovaniemi
Hoogste eerst
Snowtrail Safaris 5,0
Nordic Odyssey 5,0
Nordic Adventures 4,9
Arctic GM 4,9
Book Lapland 4,9
Bearhill Husky 4,9
Arctic Attitude 4,9
StayLapland 4,8
Wild About Lapland 4,7
Wild Nordic 4,7
Lapland Winter Park 4,6
Safartica 4,5
Nordic Unique Travels 4,5
Apukka Resort 4,4
Lapland Welcome 4,3
Arctic Circle Snowmobile Park 4,3
Arctic Circle Husky Park 4,2
Raitola 3,4
<44,04,55,0
Scores gelezen van Tripadvisor. Het gearceerde vak links van de scheidslijn bevat elke score onder 4,0. We noteren alleen de score; het aantal reviews en de tekst ervan maken geen deel uit van onze vergelijking.
En dan houdt het op
De rem gaat omhoog en het lawaai eindigt. Niet wegebben – eindigen. Twaalf honden die
een slee over aangestampte sneeuw trekken maken vrijwel geen geluid, en de eerste
dertig seconden van een huskyrit zijn het meest desoriënterende eraan.
Ment je, dan sta je op twee patines met beide handen aan een beugel, één voet klaar op
de rem, en je hele taak is in de bochten meeleunen en niet loslaten. Zit je in de mand,
dan lig je onder een deken achterover onder een hoek, dicht bij de sneeuw, kijkend naar
de achterpoten van de dichtstbijzijnde hond.
Er wordt weinig gepraat. Het span van de gids gaat voorop en de rest volgt neus aan
staart, en het parcours is meestal een lus door het bos met twee of drie stops. De
afstanden op zelf gemende tochten in de regio lopen van ongeveer vijf tot tien
kilometer,2 en de korte zijn voorbij
voordat je bent opgehouden je te concentreren.
De kou komt terwijl je stilzit
Hier lopen mensen erin: de passagier krijgt het kouder dan de menner.
De menner werkt – buigen, remmen, gewicht verplaatsen – en maakt warmte. De passagier
zit roerloos voorop in een slee die vijftien tot vijfentwintig kilometer per uur gaat,
en dat is de hele rit tegenwind. Het Finse Meteorologisch Instituut zegt het mechanisme
ronduit: blote huid verliest sneller warmte naarmate de wind harder waait, en een harde
wind laat vorst enkele graden kouder aanvoelen dan de thermometer
aangeeft.1 Een slee maakt zijn eigen wind,
en hij houdt er niet mee op. Hoe koud de lucht zelf in elke wintermaand wordt, is apart berekend uit de gegevens van hetzelfde instituut.
Bedek dus het gezicht, niet alleen het hoofd. Een col of sjaal over neus en wangen is
het nuttigste in je tas, en bij het wisselpunt merk je of je er een hebt meegenomen.
Het vuur is geen opvulling
Achteraf is er een lavvu of een hut, een vuur, en meestal warm sap of koffie en een
koekje. Op een boekingspagina leest het als opvulling. Dat is het niet.
Dit is het enige deel van de ochtend waarop je stil bij de honden kunt staan zonder
tuig ertussen, en dat halfuur bij het vuur is waar mensen de vragen stellen die de dag
laten beklijven: hoe ver deze honden in een seizoen lopen, wat er met ze gebeurt op hun
veertiende, waarom die ene op zijn rug in de sneeuw ligt. Het
huskyboerderijbezoek bestaat omdat sommige
mensen alleen dit deel willen, zonder de rit.
Het is ook wanneer je ontdekt dat de honden voor je slee niet de honden uit de brochure
zijn. De meeste spannen in Lapland zijn Alaskan husky’s, die
helemaal geen erkend ras zijn – slanker,
langbeniger en veel gevarieerder dan de blauwogige Siberiër op de poster.
De volgorde, in één lijst
0:00 Ophalen bij het hotel. 0:20–0:50 Rit naar de kennel. 0:50 Overall,
laarzen, handschoenen. 1:10 Uitleg: rem, bochten, wat je niet doet. 1:20 Het
erf, het aanspannen, het lawaai. 1:30 De rit. 2:10 Terug op het erf, spannen
losgeklikt. 2:20 Vuur, drank, honden. 2:50 Minibus. 3:00 Terug bij het
hotel, warmer dan je verwachtte en aanzienlijk luider in de oren.
Pas het aan voor een langer parcours en een verdere kennel en de verhoudingen blijven
staan. De slee is een kwart ervan. De andere driekwart is waarom mensen het onthouden,
en wil je liever
een heel span en helemaal geen groep, dan is
dat een andere aankoop met dezelfde volgorde.
Kunnen twee mensen halverwege wisselen, zodat allebei mennen?
Op de meeste zelf gemende tochten wel, en op veel stopt de gids speciaal om je van plaats te laten wisselen. Het is het bevestigen waard bij het boeken in plaats van het aan te nemen, want een paar aanbieders houden om veiligheidsredenen dezelfde persoon de hele rit op de patines, en een paar rijden paden zonder verstandige stopplek. Willen jullie allebei een beurt, zeg dat dan bij de uitleg en niet op het wisselpunt: de gids kan de stop dan plannen, en een span dat in een lijn stilstaat is makkelijker te houden dan een dat onverwacht wordt tegengehouden.
Wat gebeurt er als het dertig graden vriest op de ochtend van onze boeking?
Meestal gaat de tocht door. Sledehonden werken beter in strenge kou dan bij zacht weer, en een aanbieder zegt veel eerder af bij regen of dooi dan bij lage temperatuur. Wat verandert is de uitleg: reken op meer nadruk op wangen bedekken en op meteen melden als je handen ophouden pijn te doen, en reken op een langere stop bij het vuur. Blaast een aanbieder het toch af, dan is dat een beslissing over de honden of het pad en niet over jou, en een terugbetaling hoort automatisch te volgen.
Is er ergens om een tas te laten, en mag een telefoon mee op de slee?
Tassen blijven in de minibus of in de kleedruimte, en er gaat niets op slot, dus laat waardevolle spullen in het hotel. Een telefoon in een ritszak is prima en genoeg mensen filmen de rit met één hand, maar twee waarschuwingen zijn het waard. Kou maakt een accu binnen minuten leeg, dus houd hem tegen je lijf in een binnenzak tot je hem wilt. En een telefoon die van een rijdende slee valt is weg: de sneeuw naast het pad is diep, het span stopt niet, en tegen de tijd dat iemand teruggelopen is, is het gat dichtgewaaid.
Lapland Handbook wordt geschreven door zijn redactie in Rovaniemi. Elke prijs, elke leeftijdsgrens en elke groepsgrootte in een vergelijking is van de eigen pagina van de aanbieder gelezen en draagt "Niet vermeld" wanneer de aanbieder het niet publiceert. Elke gids noemt wie beter niet boekt, en noemt de aanbieder die bij elk soort gezelschap past, wie dat ook is.
De wintertours van Rovaniemi raken echt uitverkocht – december en de week rond nieuwjaar het eerst, en de kleine groepen vóór de rest. Boeken gaat hier rechtstreeks naar de aanbieder tegen hun eigen gepubliceerde prijs, en met de code LH10 gaat daar 10% af.
We willen bezoeken tellen, zodat we zien welke gidsen gelezen worden. Daar is een cookie voor nodig. Verder gebruikt deze site er geen, we tonen geen advertenties, en weigeren verandert niets aan wat je kunt lezen of boeken. Wat we meten en waarom.
