De beroemde rendieren zijn Amerikaanse uitvindingen: de acht namen komen uit een kerstgedicht dat in New York werd gedrukt, Rudolph uit het cadeauboekje van een warenhuis. Er is niets Fins aan. De rendieren die je in Lapland ontmoet zijn echte werkdieren, en elk ervan is van een fokker. Het makkelijkst ontmoet je er een bij de korte sleetocht achter het kantoor van de kerstman, zonder reservering; wil je tijd met een kudde in plaats van een ritje, ga dan naar een boerderij.
De rendieren die iedereen bij naam kent en de rendieren die iedereen kan ontmoeten, hebben bijna niets met elkaar te maken. De namen zijn in de Verenigde Staten bedacht. De dieren leven in het noorden van Finland, en elk ervan heeft een eigenaar.
Dat is goed om te weten voor een kerstreis, want een kind dat het liedje heeft gezongen, wil weten welke Rudolph is.
Acht namen uit een krant in Troy
De acht namen komen uit het gedicht dat begint met “‘Twas the night before Christmas”. Het verscheen voor het eerst in de Troy Sentinel, een krant in de staat New York, op 23 december 1823, zonder naam van een auteur.1
Twee van de namen zijn sindsdien veranderd. De eerste druk had ‘Dunder and Blixem’, Nederlands voor donder en bliksem, dat later ‘Donder and Blixen’ werd en uiteindelijk het Duitse ‘Donder and Blitzen’.1 Dasher, Dancer, Prancer, Vixen, Comet en Cupid staan sinds de eerste druk op hun plek.
Geen van de acht heeft een Finse naam, en niets in het gedicht plaatst ze in Lapland.
Rudolph was een reclameklus
Rudolph kwam meer dan een eeuw later, en om een commerciële reden. In 1939 gaf het warenhuis Montgomery Ward in Chicago een geïllustreerd gedicht weg aan kinderen die de winkels bezochten, en het personage werd voor dat cadeau geschreven door een reclametekstschrijver, Robert Lewis May. Alleen al in dat eerste seizoen deelde het warenhuis zo’n 2,4 miljoen exemplaren uit.2
Het beroemdste rendier ter wereld begon dus als een gratis boekje. Het liedje kwam nog later.
Tripadvisor-scores, 18 aanbieders in Rovaniemi
Hoogste eerst
Snowtrail Safaris 5,0
Nordic Odyssey 5,0
Nordic Adventures 4,9
Arctic GM 4,9
Book Lapland 4,9
Bearhill Husky 4,9
Arctic Attitude 4,9
StayLapland 4,8
Wild About Lapland 4,7
Wild Nordic 4,7
Lapland Winter Park 4,6
Safartica 4,5
Nordic Unique Travels 4,5
Apukka Resort 4,4
Lapland Welcome 4,3
Arctic Circle Snowmobile Park 4,3
Arctic Circle Husky Park 4,2
Raitola 3,4
<44,04,55,0
Scores gelezen van Tripadvisor. Het gearceerde vak links van de scheidslijn bevat elke score onder 4,0. We noteren alleen de score; het aantal reviews en de tekst ervan maken geen deel uit van onze vergelijking.
Elk echt rendier heeft een eigenaar
In Finland zijn rendieren geen wilde dieren die toevallig langskomen. Het rendierhouderijgebied beslaat 122.936 vierkante kilometer, 36 procent van het land,3 en is verdeeld in 54 coöperaties van rendierhouders.4
De vereniging van rendierhouders zegt het zonder omwegen: elk rendier is van iemand, en het eigendom staat gemarkeerd op het oor van het dier. Er zijn ongeveer 12.000 van die oormerken in gebruik.5
Dat verandert wat je voor je hebt. Het rendier langs de weg buiten Rovaniemi en het rendier dat op een boerderij een slee trekt, zijn allebei van een rendierhoudersfamilie, en de snede in het oor zegt van welke.
Er een ontmoeten bij Rovaniemi
De snelste ontmoeting is in Santa Claus Village. Santa Claus Reindeer, een familiebedrijf, doet sleetochten vanaf zijn terrein achter het kantoor van de kerstman: 400 meter in ongeveer zes minuten vanaf 30 euro, en 800 meter in ongeveer tien minuten vanaf 50 euro. Reserveren hoeft niet; je koopt een kaartje en wacht op je beurt, en kleine kinderen zitten met een volwassene in de slee.6 De pagina zegt niet of die prijzen per persoon of per slee zijn, dus vraag het aan de kassa.
Een rendierhouder leidt het rendier, en er wordt stapvoets gereden. Dat is de juiste verwachting voor een kind dat het liedje kent: een dier dat een slee door de sneeuw trekt, niet een dat vliegt; het vliegen gebeurt op de kerstmantrackers op kerstavond.
Het eerlijke antwoord kan nog steeds een mooi antwoord zijn. Geen van deze rendieren is Rudolph, want Rudolph is een figuur uit een verhaal. Dit zijn de rendieren die echt in het noorden leven, en naar hun namen vraag je de rendierhouder die voor ze zorgt.
Deze pagina is een onafhankelijke gids, geschreven uit gepubliceerde bronnen. Wij hebben geen band met Santa Claus Reindeer of een andere rendieraanbieder.
Mag je een klein kind vertellen dat dit de rendieren van de kerstman zijn?
Dat beslist elk gezin zelf, en een lief verhaal kan geen kwaad. Het enige wat je beter vermijdt, is een belofte die het dier niet kan waarmaken: een rendier dat stapvoets een slee door het bos trekt, gaat niet vliegen, en een vierjarige die dat is verteld, merkt het misschien. Zeg dat dit de rendieren zijn die bij de kerstman in de buurt wonen, en laat het kind de rest aan de fokker vragen; zo blijft het verhaal heel zonder een teleurstelling voor te bereiden.
Kunnen we langer met rendieren doorbrengen dan een ritje van tien minuten?
Ja. Hetzelfde bedrijf dat de korte ritjes in het dorp doet, verkoopt safari's vanaf ongeveer een uur, vanaf 120 euro op zijn eigen pagina, en verschillende boerderijen rond Rovaniemi bieden bezoeken waarbij de tijd opgaat aan voeren en luisteren naar de fokker in plaats van aan de slee. De gids voor rendierboerderijen houdt die twee aankopen uit elkaar, en de vergelijking van boerderijen laat zien wie wat publiceert, ook wie wanneer terugbetaalt.
Is een boerderijbezoek beter dan het ritje in het dorp?
Anders, niet beter. Het ritje in het dorp past snel in een dag die je toch al op de poolcirkel doorbrengt, en niemand hoeft iets te plannen. Een boerderij is een uitje buiten de stad, meestal met vervoer, een langer gesprek en een warme drank in een hut, en past bij een gezin dat de dieren het middelpunt van de middag wil maken. Wil het kind vooral in een slee achter een rendier zitten, dan regelt het dorp dat zonder een ochtend reistijd.
Lapland Handbook wordt geschreven door zijn redactie in Rovaniemi. Elke prijs, elke leeftijdsgrens en elke groepsgrootte in een vergelijking is van de eigen pagina van de aanbieder gelezen en draagt "Niet vermeld" wanneer de aanbieder het niet publiceert. Elke gids noemt wie beter niet boekt, en noemt de aanbieder die bij elk soort gezelschap past, wie dat ook is.
De wintertours van Rovaniemi raken echt uitverkocht – december en de week rond nieuwjaar het eerst, en de kleine groepen vóór de rest. Boeken gaat hier rechtstreeks naar de aanbieder tegen hun eigen gepubliceerde prijs, en met de code LH10 gaat daar 10% af.
We willen bezoeken tellen, zodat we zien welke gidsen gelezen worden. Daar is een cookie voor nodig. Verder gebruikt deze site er geen, we tonen geen advertenties, en weigeren verandert niets aan wat je kunt lezen of boeken. Wat we meten en waarom.